2026-cı il 4 may tarixində Avropa Siyasi Birliyinin 8-ci Zirvə toplantısında Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin videoformatda çıxışı beynəlxalq siyasi gündəmdə diqqət çəkən mühüm hadisələrdən biri oldu. Dövlət başçısı çıxışında qlobal və regional prosesləri təhlil etməklə yanaşı, xüsusilə Avropanın bəzi dairələrində müşahidə olunan ikili standartlar siyasətini kəskin şəkildə tənqid etdi. Bu yanaşma təkcə Azərbaycanın mövqeyini ifadə etmədi, eyni zamanda beynəlxalq münasibətlər sistemində ədalət və obyektivlik prinsipinin əhəmiyyətini bir daha ön plana çıxardı.

Prezident qeyd etdi ki, beynəlxalq hüququn prinsipləri bütün dövlətlər üçün eyni şəkildə tətbiq olunmalıdır. Lakin reallıqda bəzi Avropa strukturlarının və siyasi dairələrinin bu prinsipləri selektiv şəkildə şərh etdiyi müşahidə olunur. Bu isə qlobal etimad mühitinə ciddi zərbə vurur və beynəlxalq münasibətlərdə balansın pozulmasına gətirib çıxarır. Xüsusilə münaqişələrə yanaşmada fərqli standartların tətbiqi, bəzi hallarda isə açıq siyasi mövqe nümayiş etdirilməsi beynəlxalq hüququn universallığı prinsipinə zidd hesab olunur.

Çıxışda diqqət çəkən əsas məqamlardan biri də Azərbaycanın uzun illər ərzində üzləşdiyi ədalətsiz yanaşmaların xatırladılması idi. Prezident vurğuladı ki, bəzi Avropa institutları Azərbaycanla bağlı məsələlərdə obyektivlikdən uzaq mövqe nümayiş etdirib, regiondakı reallıqları düzgün qiymətləndirməyib. Bu isə ölkələr arasında etimadın zəifləməsinə səbəb olub. Onun fikrincə, belə yanaşmalar davam edərsə, Avropa ilə tərəfdaşlıq münasibətlərinin inkişafı çətinləşə bilər.

Eyni zamanda, dövlət başçısı Azərbaycanın müstəqil siyasət yürüdən, beynəlxalq hüquqa hörmət edən və regional sabitliyə töhfə verən ölkə olduğunu xüsusi vurğuladı. O bildirdi ki, Azərbaycan heç bir təzyiq və ya ikili standart əsasında formalaşan siyasəti qəbul etmir və hər zaman ədalətli mövqedən çıxış edir. Bu, ölkənin xarici siyasət kursunun əsasını təşkil edir.

Prezidentin çıxışında Avropaya açıq mesaj da yer aldı: əməkdaşlıq yalnız qarşılıqlı hörmət və bərabərlik prinsipləri əsasında mümkündür. İkili standartlar isə bu prinsipləri zədələyir və uzunmüddətli tərəfdaşlıq üçün maneə yaradır. İlham Əliyev Avropa ölkələrini və institutlarını daha obyektiv və balanslı mövqe tutmağa çağırdı.

Nəticə etibarilə, Zirvə toplantısında səsləndirilən bu fikirlər təkcə bir ölkənin mövqeyi deyil, daha geniş mənada beynəlxalq münasibətlər sistemində ədalət prinsipinin müdafiəsi kimi qiymətləndirilə bilər. Müasir dünyada artan geosiyasi gərginlik fonunda bu cür çağırışlar xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycanın mövqeyi göstərir ki, beynəlxalq sistemdə sabitlik və əməkdaşlıq yalnız ədalətli və bərabər yanaşma ilə mümkün ola bilər.

Rza XUDİYEV

Naxçıvan MR Ali Məclisinin deputatı, xalq artisti