Bəzən təqvim sadəcə rəqəmlərdən ibarət günləri göstərmir. Elə tarixlər var ki, onlar bütöv bir xalqın kollektiv yaddaşına, insanlığın vicdanına və gələcək nəsillər qarşısındakı mənəvi öhdəliyimizə çevrilir. Qarşıdan gələn günlər məhz belə dərin mənəvi yükü, sarsılmaz qüruru və unudulmaz ağını özündə daşıyan tarixlərlə zəngindir.

Sentyabrın 27-si Azərbaycanda Anım Günüdür. Bu tarix, canını Vətən torpağına fəda edərək bizə azadlıq bəxş edən şəhidlərimizin xatirəsini sonsuz ehtiramla yad etdiyimiz müqəddəs bir gündür. 2020-ci ilin həmin payız səhərindən başlayan 44 günlük Vətən Müharibəsi Azərbaycanın çoxəsrlik salnaməsinə qızıl hərflərlə yazıldı. Lakin bu günün əsas qayəsi yalnız keçmişin qəhrəmanlıq səhifələrini vərəqləmək deyil; əsas məsələ həmin tarixi yazan ruhu, yaddaşı və dərsləri gələcək nəsillərə necə ötürəcəyimizdir.

Şəhidlik haqqında danışarkən bəzən sözlər öz gücünü itirir, ifadələr yetərsiz qalır. Çünki bu uca ad qarşısında ən böyük, ən mənalı ifadə bəzən sadəcə sükutdur. Müharibənin gətirdiyi itkilər heç vaxt sadəcə quru bir statistika və ya rəqəm ola bilməz.

Bir ananın böyüdüb boya-başa çatdırdığı oğlunu, bir ailənin dayağını, bir azyaşlı uşağın ömrü boyu axtaracağı atasını itirməsi böyük bir insan faciəsidir. Hər bir şəhidin arxasında yarımçıq qalmış arzular, reallaşmamış planlar, tənha qalmış ocaqlar və bütöv bir insan taleyi dayanır. Onlar öz gələcəklərini fəda etdilər ki, biz öz gələcəyimizi qura bilək. Məhz buna görə də Anım Günü sadəcə bir kədər günü deyil, həm də dərin bir hesabat günüdür. Vəzifəmiz və mövqeyimiz nə olursa-olsun, bu gün hər kəs öz vicdanı qarşısında hesabat verməlidir. Canımız bahasına başa gələn, bizə əmanət olunan Vətənin, çətin sınaqlardan keçən dövlətçiliyin və gələcək nəsillərin taleyi qarşısında nə qədər məsuliyyətliyik?

Bu sualın cavabı böyük tribunalardan deyilən pafoslu sözlərdə deyil. Vətənə bağlılıq və şəhidlərin ruhuna hörmət hər birimizin gündəlik həyatında, gördüyümüz işin keyfiyyətində, övladımıza verdiyimiz milli-mənəvi tərbiyədə, qanunlara və dövlət atributlarına münasibətimizdə özünü göstərir. Bu bağlılıq bir-birimizə cəmiyyətdə göstərdiyimiz hörmətdə, ətraf mühiti qorumağımızda, elmə, təhsilə və faydalı vətəndaş olmağa yönələn hər bir addımımızda gizlənir.

Çünki Vətən yalnız xəritədəki sərhədlərlə müəyyən olunan coğrafi bir məkan deyil. Vətən həm də o sərhədlər daxilində yaşayan insanların bir-birinə, keçmişinə və gələcəyinə olan münasibətinin cəmidir. İnsan cəmiyyətə nə dərəcədə xeyirlidirsə, Vətəninə də o dərəcədə xidmət etmiş olur.

Bütün bu tarixi hadisələri və mənəvi dəyərləri bir-birinə bağlayan görünməz, lakin qırılmaz bir xətt var, insan və məsuliyyət. Şəhidlərin xatirəsini yaşatmaq, sadəcə ildə bir dəfə abidələri ziyarət etmək deyil, onların uğrunda can verdiyi dəyərləri yaşatmaq və yaddaşa qarşı məsuliyyətli olmaqdır.

Təqvimdəki əlamətdar günlərin ən böyük fəlsəfəsi bəlkə də elə budur. Onlar bizi gündəlik həyatın qaçhaqaçından bir anlıq ayırıb, dayanıb düşünməyə məcbur edir. Amma bu düşüncə yalnız 24 saatla məhdudlaşmamalıdır. Sentyabrın 27-də şəhidlərimizi anarkən, onların bizə miras qoyduğu azadlığı, bütöv Azərbaycanı və bu torpağın üzərindəki məsuliyyətimizi dərk etməliyik.

Unutmayaq ki, tarix yalnız arxada qalan illərin xronologiyası deyil. Tarix bizim bu gün etdiyimiz seçimlərlə, atdığımız addımlarla sabahı yazacağımız yeni səhifədir. Və bu gün hər birimizin qarşısında böyük bir tarixi seçim dayanır, bizdən sonra gələn nəsillərə necə bir cəmiyyət, necə bir mənəvi mühit və necə bir Azərbaycan buraxacağıq? Bu sualın cavabı hər birimizin əllərindədir.

Əlövsət HÜSEYNQULIYEV

Beynəlxalq Antiterror Birliyi Prezidentinin müşaviri, 

Antiterror və təhlükəsizlik üzrə ekspert