Azərbaycan xalqının əsrlər boyu yaratdığı zəngin mənəvi sərvətlər içərisində aşıq sənəti xüsusi və əvəzsiz yer tutur. Sazın səsi, aşığın sözü, ustadın öyrətdiyi sənət və şagirdin yaşatdığı ənənə – bunlar yalnız musiqi deyil, xalqın yaddaşını qoruyan canlı bir irsdir.

Naxçıvan da qədim tarixə və zəngin folklor ənənələrinə malik sənət məkanlarından biridir. Burada aşıq sənəti xalqın məişəti, dünyagörüşü, mənəvi dəyərləri və tarixi yaddaşı ilə sıx bağlı şəkildə formalaşıb. Aşıqların ifasında səslənən dastanlar, qoşmalar, gəraylılar və saz havaları nəsillərin həyat təcrübəsini bu günə daşıyan mənəvi körpüyə çevrilib.

Bu irsin qorunmasında musiqi məktəblərinin rolu xüsusilə böyükdür. Çünki məktəb yalnız musiqi biliklərinin öyrədildiyi məkan deyil. Burada uşaqlar milli musiqini dinləməyi, sazın səsini duymağı, xalq yaradıcılığına hörmət etməyi və öz mədəni köklərini tanımağı öyrənirlər.

Aşıq sənətinin məktəblərdə tədrisi, xüsusilə ustad-şagird ənənəsinin davam etdirilməsi, yaşayan irsin gələcək nəsillərə ötürülməsinin ən mühüm yollarından biridir. Ustadın sazda ifa etdiyi bir hava, söylədiyi bir dastan və öyrətdiyi bir sənət qaydası şagirdin yaddaşında yaşadıqca həmin irs də yaşamaqda davam edir.

Bu baxımdan hər bir saz öyrənən şagird əslində yalnız bir musiqi əsərini öyrənmir.

O, xalqının yaddaşından bir parçanı öz gələcəyinə daşıyır. Sazın simləri keçmişlə bu günü, ustadla şagirdi, tarixlə gələcəyi birləşdirir.

Məktəblərdə keçirilən aşıq sənəti ilə bağlı tədbirlər, konsertlər, ustad dərsləri və folklor gecələri də bu prosesə mühüm töhfə verir. Belə tədbirlər uşaqlarda milli-mənəvi dəyərlərə maraq yaradır, onların yaradıcılıq qabiliyyətlərini inkişaf etdirir və xalq sənətinin gələcək daşıyıcılarının yetişməsinə şərait yaradır.

Bu gün biz musiqi məktəblərində aşıq sənətinin zəngin ənənələrini qorumağa, yaşatmağa və gələcək nəsillərə ötürməyə çalışırıq. Məqsədimiz yalnız şagirdlərə saz çalmağı öyrətmək deyil, həm də onların qəlbində milli musiqimizə, xalq yaradıcılığına və qədim irsimizə sevgi aşılamaqdır. Çünki hər bir şagirdə öyrədilən saz havası, hər bir söylənən aşıq sözü və hər bir yaşadılan ənənə gələcəyə ötürülən qiymətli bir mənəvi xəzinədir.

Biz inanırıq ki, məktəbdə səslənən sazın səsi gələcəyin yaddaşıdır. Bu gün qoruduğumuz hər bir milli dəyər sabahın nəsillərinə miras qalacaq. Biz bu irsi sadəcə qorumaq deyil, onu yaşatmaq, inkişaf etdirmək və gələcək nəsillərə əmanət etmək məsuliyyətini daşıyırıq.

Yaşayan irs muzeydə qorunan bir eksponat deyil. O, yaşadıqca, ifa olunduqca, öyrədildikcə və yeni nəslin dilində səsləndikcə canlı qalır. Bu mənada musiqi məktəbləri Azərbaycan aşıq sənətinin gələcəyə gedən yolunda mühümmədəniyyət ocaqlarıdır.

Naxçıvanın saz ənənəsinin məktəblərdə yaşadılması isə yalnız bir musiqi janrının qorunması deyil. Bu, xalqın sözünün, sazının, yaddaşının və mənəvi dünyasının qorunmasıdır.

Çünki saz susanda bir səs, məktəbdə saz səslənəndə isə bir tarix danışır. 

Zeynəb YUSİFOVA